“Waarom zou ik nog een jurist inschakelen? Ik kan tegenwoordig toch gewoon ChatGPT gebruiken?”
Die vraag is begrijpelijk.
AI is inmiddels voor veel mensen een handig hulpmiddel. Je kunt er informatie mee opzoeken, juridische begrippen laten uitleggen en zelfs een voorbeeldbrief laten opstellen.
Dus waarom zou je nog een jurist inschakelen?
Het eerlijke antwoord is: soms heb je die inderdaad niet nodig.
AI kan ontzettend handig zijn
AI kan helpen om informatie toegankelijker te maken. Je kunt bijvoorbeeld een juridische brief laten uitleggen in begrijpelijke taal. Ook kan AI helpen bij het formuleren van een tekst of het ordenen van informatie.
Dat kan een prima eerste hulpmiddel zijn.
Maar daarmee is een juridisch probleem nog niet automatisch opgelost.
Informatie is nog geen juridisch advies
Een juridisch probleem bestaat meestal uit meer dan alleen een algemene juridische vraag.
AI kan je bijvoorbeeld uitleggen welke regels in het algemeen gelden wanneer een product niet voldoet. Maar daarmee weet je nog niet automatisch wat die regels betekenen voor jouw specifieke situatie.
Daarvoor moet worden gekeken naar de omstandigheden van het geval, de beschikbare documenten en de correspondentie met de andere partij.
En juist daar ligt een belangrijk verschil tussen algemene informatie en juridisch advies.
AI kan ook overtuigend fouten maken
Een belangrijk aandachtspunt bij AI is dat een antwoord overtuigend kan lijken en toch niet klopt.
AI kan zogenaamde hallucinaties geven. Daarmee wordt bedoeld dat AI informatie kan presenteren alsof die juist is, terwijl die feitelijk onjuist is.
Bij juridische vragen kan dat bijvoorbeeld gaan om een verkeerd weergegeven wetsartikel, een uitspraak die niet bestaat, een regel die inmiddels is gewijzigd of een juridische conclusie die niet op jouw situatie van toepassing is.
Juist omdat zo'n antwoord vaak overtuigend wordt geformuleerd, is het niet altijd eenvoudig om zelf te zien dat er iets niet klopt.
Een fout in een tekst voor sociale media is vervelend. Een fout in een juridische brief of een verkeerde inschatting van je rechtspositie kan grotere gevolgen hebben.
“ChatGPT zegt dat ik hier recht op heb” is daarom op zichzelf geen juridische onderbouwing.
Een goede brief is niet automatisch een goede juridische aanpak
Een veelgehoorde gedachte is:
“Ik laat ChatGPT gewoon een juridische brief schrijven.”
Dat kan, maar een goed geschreven brief is niet automatisch een goede juridische aanpak.
Een brief kan er professioneel uitzien en toch gebaseerd zijn op een verkeerde juridische aanname. Ook kan een brief veel uitgebreider zijn dan nodig, terwijl een andere, kortere aanpak verstandiger kan zijn.
En wat gebeurt er vervolgens als de andere partij reageert?
Dan begint het juridische vraagstuk soms pas echt.
Wat als de andere partij niet meegaat?
Stel dat je met behulp van AI een brief naar een bedrijf stuurt.
Het bedrijf reageert vervolgens dat het jouw standpunt niet deelt en geeft daarvoor een juridische reden.
Je kunt natuurlijk opnieuw aan AI vragen wat je daarop moet antwoorden.
Maar daarmee ben je weer terug bij dezelfde vraag: klopt het antwoord van AI en is dit daadwerkelijk de juiste aanpak voor jouw situatie?
Misschien is een nieuwe brief helemaal niet de verstandigste vervolgstap.
Daar zit een belangrijk verschil tussen informatie en juridische begeleiding.
Waar kan een jurist waarde toevoegen?
Een jurist kijkt niet alleen naar algemene informatie, maar naar jouw specifieke situatie.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je jouw verhaal en documenten laat beoordelen en samen bespreekt waar je juridisch staat en welke mogelijkheden er zijn.
- Soms is verdere juridische ondersteuning nodig;
- Soms is een beperkte vorm van ondersteuning voldoende;
- En soms blijkt dat je een probleem prima zelf kunt oplossen.
Ook dat is waardevol om te weten.
Je hoeft immers niet automatisch een volledig juridisch traject in te gaan. Je hoeft dus ook niet te kiezen tussen AI en een jurist
AI en juridische dienstverlening hoeven geen tegenpolen te zijn.
AI kan een handig hulpmiddel zijn om informatie toegankelijker te maken of om je op weg te helpen. Maar wanneer het gaat om jouw specifieke juridische situatie, kan persoonlijke juridische beoordeling van meerwaarde zijn.
Bijvoorbeeld wanneer je wilt weten of je juridische redenering klopt, wanneer je twijfelt over een reactie van de andere partij of wanneer je niet weet welke vervolgstap verstandig is.
Eerst zelf proberen? Prima!
Ik vind het helemaal niet vreemd als iemand eerst zelf probeert een juridisch probleem op te lossen.
Met de mogelijkheden van AI kan dat tegenwoordig makkelijker zijn geworden.
Maar als je vastloopt, twijfelt of merkt dat je er met de andere partij niet uitkomt, kan het verstandig zijn om iemand met juridische kennis mee te laten kijken.
Bij Bais Juridische Dienstverlening kun je jouw situatie eerst voorleggen. De eerste intake is gratis.
Ik bekijk jouw verhaal en de beschikbare documenten en bespreek vervolgens met je waar je juridisch staat en welke mogelijkheden er zijn.
Als je daarna verdere juridische ondersteuning wilt, maken we vooraf duidelijke afspraken over wat ik voor je kan doen en welke kosten daaraan verbonden zijn.
Je hoeft dus niet te kiezen tussen “alles zelf doen” en “een jurist inschakelen voor een volledig traject”.
Er zit van alles tussenin.
AI gebruiken waar het kan. Een jurist inschakelen waar het meerwaarde heeft.